Γιατί κρυσταλλώνει το μέλι;
Τις κρύες μέρες του χειμώνα, ένα φλιτζάνι ζεστό τσάι με μια κουταλιά αγνό μέλι είναι ένα σίγουρο μέσο για να χαλαρώσετε και να ζεσταθεί η ψυχή σας. Αλλά, όταν πιάσετε το βάζο με το μέλι σας, ίσως ανακαλύψετε ότι έχει κρυσταλλώσει. Είναι ακόμα καλό; Ή έχει αλλοιωθεί; Υπάρχει κάτι που μπορεί να γίνει τώρα;
Το κρυσταλλωμένο μέλι εξακολουθεί να είναι καλό και απολύτως ασφαλές για κατανάλωση. Στην πραγματικότητα, όλα τα ακατέργαστα μέλια θα κρυσταλλώσουν τελικά, παίρνοντας ένα πιο ανοιχτό χρώμα και μια ημιστερεή κατάσταση. Στο κρυσταλλωμένο μέλι τα φυσικά σάκχαρα έχουν απλώς πάρει διαφορετική δομή.
Μερικοί άνθρωποι προτιμούν την πιο πλούσια, πιο παχιά υφή του κρυσταλλωμένου μελιού από το ρευστό μέλι. Εάν προτιμάτε το δεύτερο, συνεχίστε να διαβάζετε παρακάτω για να μάθετε πως κρυσταλλώνει το μέλι και πως να το επαναφέρετε στην ρευστή του μορφή.
Ένα σύντομο μάθημα χημείας
Το μέλι είναι κυρίως φρουκτόζη, γλυκόζη, μαλτόζη, σακχαρόζη, νερό, μέταλλα, βιταμίνες και ένζυμα. Είναι ένα υπερκορεσμένο διάλυμα που είναι ασταθές και με την πάροδο του χρόνου θα κρυσταλλώσει για να σχηματίσει ένα πιο σταθερό κορεσμένο διάλυμα. Η κρυστάλλωση συμβαίνει όταν η γλυκόζη στο μέλι διαχωρίζεται από το νερό και σχηματίζει κρυστάλλους ενώ η φρουκτόζη παραμένει υγρή.
Συνεπώς, πόσο καιρό χρειάζεται για να κρυσταλλώσει το ακατέργαστο μέλι; Αυτό εξαρτάται από:
- τη σύνθεση του μελιού
- την παρουσία σωματιδίων όπως η γύρη και το κερί
- τη θερμοκρασία στην οποία αποθηκεύεται.
Ο πρωταρχικός παράγοντας που ελέγχει τον ρυθμό κρυστάλλωσης είναι η ποσότητα γλυκόζης σε σχέση με τη φρουκτόζη. Η γλυκόζη σχηματίζει κρυστάλλους εύκολα, η φρουκτόζη όχι. Άρα, μέλι που έχει υψηλή αναλογία γλυκόζης και μικρή ποσότητα φρουκτόζης μπορεί να κρυσταλλώσει σχεδόν αμέσως. Αντίθετα, μέλι που έχει σχετικά υψηλή περιεκτικότητα σε φρουκτόζη μπορεί να παραμείνει ρευστό για πολύ μεγάλο χρονικό διάστημα, ακόμη και χρόνια.
Η αναλογία γλυκόζης προς φρουκτόζη στο μέλι εξαρτάται από την πηγή νέκταρ που συλλέγουν οι μέλισσες. Τα μέλια που κρυσταλλώνουν σχετικά γρήγορα είναι τα διάφορα είδη ανθόμελων από βαμβάκι, τριφύλλι, ρίγανη, λεβάντα, ρείκι κ.α. Τα μέλια που προέρχονται από μελιτώματα δέντρων έχουν υψηλότερη περιεκτικότητα σε φρουκτόζη και αργούν πολύ να εμφανίσουν κρυστάλλωση. Τέτοια είναι τα μέλια κωνοφόρων (πεύκο, έλατο) αλλά και άλλων δέντρων όπως βελανιδιά, ακακία, καστανιά κ.α.
Ακατέργαστο μέλι και μέλι εμπορίου
Το μέλι που αγοράζετε από μελισσοκόμους και το μέλι που αγοράζετε συνήθως από το σούπερ μάρκετ είναι δύο διαφορετικά προϊόντα. Η επεξεργασία τους γίνεται με διαφορετικό τρόπο, ο χειρισμός τους είναι διαφορετικός και επομένως η τιμή τους είναι διαφορετική.
Έχετε παρατηρήσει ποτέ ότι το μέλι του εμπορίου παραμένει πάντα ρευστό; Αυτό συμβαίνει επειδή φιλτράρεται και παστεριώνεται πάνω από τους 70°C, μια διαδικασία που αφαιρεί την πολύτιμη γύρη και καταστρέφει τα ευεργετικά θρεπτικά συστατικά που βρίσκονται στο ωμό μέλι. Αντίθετα, το ακατέργαστο μέλι συσκευάζεται στο βάζο με ένα απλό φιλτράρισμα των ακαθαρσιών (κομμάτια κεριού, νεκρές μέλισσες κ.α).
Θα ήθελες να το μοιραστείς;
Αφήστε μια απάντηση